Wierzyciele WGI Domu Maklerskiego słyszeli
już wielokrotnie, że system rekompensat stanowi absolutne
novum na tle istniejących rozwiązań, co ma usprawiedliwiać
pewną niespieszność, z jaką niektóre podmioty realizują
swoje ustawowe obowiązki związane z rekompensatami. Rzeczywistość
jest jednak nieco bardziej złożona.
Przepisy prawa polskiego dotyczące rekompensat
stanowią tylko implementację dyrektywy wspólnotowej 97/9/EC
(Directive 97/9/EC of the European Parliament and of the
Council of 3 March 1997 on investor compensation schemes,
opublikowana w: Official Journal of the European Union, L
084, 26/03/1997).
Dyrektywa ta została wdrożona również w innych
państwach Unii Europejskiej i w związku z tym istnieje całkiem
spory materiał porównawczy odnośnie tego, jak powinien prawidłowo
działać system rekompensat.
Przykładowo, w Wielkiej Brytanii funkcjonuje
tzw. "Financial Services Compensation Scheme" wprowadzony
na podstawie Financial Services and Markets Act 2000, we
Francji funkcjonuje tzw. "Mécanisme de Garantie des
Titres", funkcjonujący w oparciu o Loi sur l'Épargne
et la Sécurité, we Włoszech mamy "Fondo Nazionale di
Garanzia", w Szwecji - "Investerarskyddet",
w Hiszpanii - "Fondo General de Garantía de Inversiones",
w Portugalii - "Sistema de Indemnizaç?o aos Investidores",
w Danii - "Garantifonden for indskydere og investorer",
zaś w Finlandii podmiot o wyjątkowo dziwnej (nawet jak na
język ugrofiński) nazwie - "Sijoittajien Korvausrahasto".
Innymi słowy - przykładów praktycznej implementacji
zasad systemu rekompensat nie brakuje. Nie brakuje również
przykładów działania takiego systemu. W samej Wielkiej Brytanii
w 2003 r. zgłoszono 12,851 żądań wypłaty z systemu rekompensat,
zaś największa wypłata zanotowana w historii systemu w Zjednoczonym
Królestwie to około piętnaście i pół miliona funtów (aczkolwiek
warto też zauważyć, że system brytyjski jest o tyle specyficzny,
że obejmuje on również roszczenia z tytułu niestarannego
zarządzania środkami). W Niemczech, w latach 1999-2005 zgłoszono
wobec systemu rekompensat 2.411 żądań wypłaty, w Irlandii
- 2.924, a w Hiszpanii - 8.818.
Podkreślić należy, że łączna wartość wypłat
bywa całkiem niemała. Największa wypłata w Hiszpanii (czy
też dokładniej rzecz biorąc, suma wypłat dla inwestorów z
tytułu jednego zdarzenia) wynosiła 31,8 mln EUR, we Włoszech
największa wypłata zamknęła się w kwocie 5,7 mln EUR, w Belgii
- 2,6 mln EUR. Przywołana już wypłata z Wielkiej Brytanii
(? 15,5 mln) w przeliczeniu na EUR stanowiła ok. 23 mln.
Wydaje się więc, że na podstawie doświadczeń
innych państw z implementacją dyrektywy 97/9/EC będziemy
w stanie wspólnie wypracować strategię skutecznego działania,
która doprowadzi do zaspokojenia roszczeń inwestorów.
