Proces inwestycyjny - od samego początku czyli przekazania przez spółkę niezbędnych materiałów i danych do momentu transferu pieniędzy na konto firmy ubiegającej się o finansowanie - trwa zwykle kilka miesięcy. Informację o wstępnym zaakceptowaniu lub odrzuceniu projektu można otrzymać już po paru tygodniach. Jednak tempo tego procesu zależy od samych zainteresowanych. Aktywna postawa zarządu i udziałowców spółki, sprawna współpraca z inwestorem wpływa na przyspieszenie działań, a w rezultacie całego procesu.
Funduszowi Venture również zależy na tym aby cały proces związany z inwestycją przebiegł sprawnie - mówi Bogusław Bartoń, prezes funduszu OneRay Investment SA. W całej procedurze negocjacji z VC umowa inwestycyjna stanowi swego rodzaju podsumowanie wszelkich ustaleń dokonanych w procesie negocjacyjnym. Umowa ta zawiera rozwinięcie i uszczegółowienie postanowień zawartych w Term Sheet, czyli wstępnych zapisów na jakich zostanie przeprowadzona transakcja. O ile jednak Term Sheet nie stanowi prawnie wiążącej umowy, o tyle już umowa inwestycyjna ma postać umowy prawnej, posiadającej charakter normatywny, zobowiązujący obie strony transakcji do wywiązania się z pewnych czynności i działań.
Struktura umowy inwestycyjnej
Stosuje się standardowo dwa rodzaje umów: umowę przedwstępną oraz umowę pod warunkiem zawieszającym.
Umowa przedwstępna powinna zawierać:
1. pełny opis transakcji;
2. szczegółowy opis praw i obowiązków stron po dokonaniu transakcji regulujący sprawy:
- nadzoru, kontroli inwestora nad spółką,
- uprawnień inwestora jako akcjonariusza w spółce,
- sposobu rozwiązywania sporów / wykup akcji,
3. plan wyjścia inwestora ze spółki;
4. zobowiązanie do zawarcia umowy przyrzeczonej poprzez oznaczenie warunków (terminu), po spełnieniu których umowa przyrzeczona zostanie zawarta;
5. oświadczenia i zapewnienia stron dotyczących (przykłady):
- prawa do zawarcia i wykonania umowy,
- stanu technicznego i prawnego majątku spółki,
- rzetelności sprawozdań finansowych spółki,
- stanu zobowiązań finansowych spółki, w szczególności zobowiązań podatkowych oraz innych w stosunku do Skarbu Państwa,
- zobowiązań spółki w zakresie spraw pracowniczych,
- rzetelności informacji dotyczących działalności spółki,
- zgodności działalności spółki z przepisami prawa,
6. spraw spornych;
7. uregulowania dotyczące sposobu wykonywania nadzoru nad działalnością spółki poprzez:
- załączenie zgody rady nadzorczej na podjęcie określonych czynności,
- załączenie zgody walnego zgromadzenia / zgromadzenia wspólników,
8. określenia sposobu reprezentacji spółki;
9. określenie prawa właściwego dla umowy;
10. określenie sposobu rozstrzyganie sporów (sąd powszechny czy sąd polubowny);
11. określenie kosztów (opłata skarbowa / podatek od czynności cywilnoprawnych) i wskazanie płatnika;
12. określenie spraw związanych z cesją praw wynikających z umowy.
Drugi rodzaj stosowanej umowy - umowa pod warunkiem zawieszającym - zawiera te same elementy, co umowa przedwstępna z wyjątkiem zobowiązania do zawarcia umowy przyrzeczonej. Zawarcie transakcji następuje automatycznie po spełnieniu się warunków zawieszających.
W przypadku zaakceptowania umowy przez wszystkie strony, dochodzi do transferu pieniędzy i objęcia akcji przez fundusz. Natomiast w przypadku zaistnienia przeszkód, najczęściej natury administracyjnej czy politycznej np. konieczność uzyskania przez inwestora niezbędnego zezwolenia, następuje podpisanie umowy wstępnej z zobowiązaniem do zawarcia umowy ostatecznej po ustaniu przeszkód lub umowy pod warunkiem zawieszającym, która nabiera mocy prawnej po spełnieniu wymienionych w niej warunków.
Warunek sukcesu
Jak tłumaczy Bogusław Bartoń, prezes funduszu OneRay Investment SA., powodzenie całego przedsięwzięcia zależy w dużej mierze od precyzyjnie sformułowanej umowy. Trudno bowiem wyobrazić sobie skuteczne realizowanie strategii bez spisania podstawowych założeń. Dlatego też cały proces powinien być przemyślany, realizowany w oparciu o plan działania i określać precyzyjnie zarówno harmonogram negocjacji i procesu inwestycji, jak również zasady funkcjonowania funduszu jako wspólnika oraz projektowaną ścieżkę wyjścia z inwestycji.
Aby osiągnąć taki rezultat warto:
- przyłożyć się do etapu, w którym dokonujemy wyboru danego inwestora, tak aby jego preferencje były dobrze wpasowane w nasz biznes,
- zaangażować w cały proces doświadczonego prawnika, który będzie służył pomocą na każdym kroku,
- warunku umowy negocjować z rozwagą i bez pośpiechu,
- podczas negocjacji skoncentrować się na kwestiach naprawdę istotnych dla sukcesu całego przedsięwzięcia.
Rafał Pałgan, redaktor portalu IPO.pl
