http://moneymarket.pl/

Opcje walutowe i strategie hedgingowe

[30.05.2007] Opcja walutowa jest umową, zgodnie, z którą jedna strona (wystawca, sprzedający) zobowiązuje się wobec drugiej strony (kupującego) do sprzedaży lub kupna określonej waluty, po oznaczonej cenie, w określonym terminie. Podmiot kupujący opcję, płacąc za nią określoną cenę (premium), nabywa od sprzedającego prawo do kupna (opcja kupna, call) lub sprzedaży (opcja sprzedaży put) określonej ilości tej waluty po uzgodnionej cenie, zwanej ceną wykonania lub ceną realizacji (excercise price), w danym okresie (opcja amerykańska) lub dniu (opcja europejska).

Jak widać, kontrakt opcyjny charakteryzuje się asymetrią praw i obowiązków: na sprzedającego opcję jest nałożony obowiązek wywiązania się z zawartej umowy, natomiast kupujący opcję może skorzystać z nabytego prawa, lecz nie ma takiego obowiązku.

Opcje walutowe to jedne z najczęściej stosowanych instrumentów zabezpieczających przed ryzykiem zmian kursów walut obcych. W celu zabezpieczenia otwartej pozycji na rynku walutowym należy kupić odpowiednią opcję tj. zająć długą pozycję na rynku terminowym, która rekompensowałaby straty w przypadku niekorzystnej zmiany kursu waluty. Premia zapłacona wystawcy opcji stanowi w praktyce koszt ubezpieczenia pozycji w walucie.

Pozycję krótką w walucie posiada importer, dla którego wzrost kursu waluty skutkuje poniesieniem straty. Zabezpieczenie pozycji krótkiej w walucie obcej może być zrealizowane przez kupno opcji kupna na tą walutę (pozycja long call). Potencjalna strata kursowa, wynikająca ze wzrostu kursu waluty obcej została ograniczona do kosztu zapłaconej premii (Pcall). Niestety koszt nabycia opcji call pomniejsza zyski nadzwyczajne na krótkiej pozycji walutowej importera wynikające ze spadku kursu waluty obcej.

W odwrotnej sytuacji znajduje się eksporter. Posiada on bowiem długą pozycję w walucie obcej. Dla niego spadek kursu waluty skutkuje poniesieniem straty z transakcji eksportowej. Zabezpieczenie pozycji długiej w walucie obcej może być zrealizowane przez kupno opcji sprzedaży na tą walutę (pozycja long put).

Potencjalna strata kursowa, wynikająca ze spadku kursu waluty obcej ograniczona do kosztu zapłaconej premii (Pput). W tym również przypadku koszt nabycia opcji put pomniejsza zyski nadzwyczajne wynikające ze wzrostu kursu waluty obcej. Jak pokazują powyższe przykłady zabezpieczenie pozycji walutowej wiąże się z koniecznością poniesienia kosztów zakupu opcji. W praktyce ceny opcji mogą sięgać nawet kilku procent wartości zabezpieczanej pozycji. Stąd zabezpieczenie pozycji walutowej przy pomocy pojedynczych opcji może okazać się kosztowne. Rozwiązanie tego problemu przynosi stosowanie złożonych strategii zabezpieczających, z wykorzystaniem co najmniej dwóch opcji.

Popularną strategią zabezpieczającą jest risk reversal, określane także mianem collar. Polega ona na jednoczesnym zajęciu przeciwstawnych pozycji w opcji call i opcji put o takim samym terminie wygasania i różnych cenach wykonania. Rozróżniamy dwa rodzaje tego rodzaju strategii: long collar oraz short collar.

Zastosowanie tych strategii daje możliwość znacznej redukcji lub wyzerowania kosztu zabezpieczenia. Wynika to z faktu, iż kosztu kupna jednej opcji jest pokrywany w znacznej części lub całkowicie premią uzyskaną z wystawionej drugiej opcji. Strategie takie są określane mianem niskokosztowych lub zerokosztowych, gdy ceny opcji są sobie równe.

Long collar - wynik jednoczesnego zakupu opcji kupna (long call) oraz wystawieniu opcji sprzedaży (short put), przy czym cena wykonania opcji sprzedaży jest niższa od ceny wykonania opcji kupna.

Taka strategia pozwala na zabezpieczenie krótkiej pozycji walutowej importera.

Zastosowanie strategii long collar dało importerowi możliwość zabezpieczenia przed ryzykiem wynikającym z wzrostu kursu złotego. Z drugiej strony zostały ograniczone zyski nadzwyczajne, możliwe do osiągnięcia w przypadku osłabienia złotego. Zmiana kursu złotego poniżej ceny wykonania opcji put oraz powyżej ceny wykonania opcji call nie skutkuje zmianami wyniku finansowego transakcji. Jedynie w przedziale zmian kursów, ograniczonym cenami wykonania opcji pozycja eksportera jest uzależniona od zmian kursu złotego. Wielkość tego przedziału można kształtować odpowiednio dobierając opcje. Efektywny kurs waluty, jaki zostanie osiągnięty poprzez stosowanie tej asekuracji zależy od wyniku finansowego uzyskanego na transakcji zabezpieczającej z wykorzystaniem long collar i znajduje się w przedziale określanym także mianem korytarza. Utrudnieniem w tworzeniu strategii zerokosztowych może być standaryzacja cen wykonania opcji. Od cen wykonania opcji zależy ich cena (premia). Stąd skonstruowanie zerokosztowej strategii collar może być nie możliwe. W praktyce należy liczyć się z pewną różnicą między cenami opcji.

Short collar - wynik jednoczesnego zakupu opcji put oraz sprzedaży opcji call, przy czym cena wykonania opcji put jest niższa lub równa cenie wykonania opcji call.

Strategia typu short collar może być stosowana dla zabezpieczenia długiej pozycji walutowej eksportera. Pozwala ona na obniżenie kosztu tego zabezpieczenia, gdyż premia uzyskana z wystawionej opcji call pozwala na częściowe lub nawet całkowite pokrycie kosztu kupna opcji put.

Zastosowanie strategii short collar dało eksporterowi możliwość zabezpieczenia przed ryzykiem wynikającym ze spadku kursu złotego. Z drugiej strony zostały ograniczone zyski nadzwyczajne, jakie powstałyby w przypadku osłabiania złotego. Zmiany kursu złotego poniżej ceny wykonania opcji put oraz powyżej ceny wykonania opcji call nie mają wpływu na wynik finansowy transakcji.

Analizując obydwie powyższe strategie zabezpieczające widzimy, że jedynie w przedziale zmian kursów, ograniczonym cenami wykonania obydwu opcji pozycja importera lub eksportera jest uzależniona od zmian kursu złotego. Wielkość tego przedziału i związany z tym obszar ryzyka, można ustalić poprzez odpowiedni dobór cen wykonania opcji call i put. Zadanie to może być utrudnione, ze względu na standaryzację cen wykonania opcji. W związku z tym, że od cen wykonania opcji zależy ich cena (premia), skonstruowanie zerokosztowej strategii collar może być trudne. W tym przypadku z pomocą może przyjść doradca bankowy, który może zaproponować gotowe rozwiązanie.

Autor: Jan Mazurek
jan.mazurek@moneymarket.pl

>>> POWRÓT
do strony głównej działu tematycznego "Forex"

Nota prawna: Przed użyciem strony "Strategie hedgingowe i opcje walutowe", proszę nie zapomnieć o zapoznaniu się z "Warunkami korzystania z portalu".