Zgodnie z ogólną regułą zawartą w art. 433 § 1 k.s.h., akcjonariusze mają prawo pierwszeństwa objęcia nowych akcji w stosunku do liczby posiadanych akcji (prawo poboru).
Wyłączenie prawa poboru
W interesie spółki
walne zgromadzenie może pozbawić akcjonariuszy prawa poboru akcji w całości lub w części. Uchwała walnego zgromadzenia wymaga większości co najmniej czterech piątych głosów. Pozbawienie akcjonariuszy prawa poboru akcji może nastąpić w przypadku, gdy zostało to zapowiedziane w porządku obrad walnego zgromadzenia. Zarząd przedstawia walnemu zgromadzeniu pisemną opinię uzasadniającą powody pozbawienia prawa poboru oraz proponowaną cenę emisyjną akcji bądź sposób jej ustalenia.
Dzień prawa poboru
Jeżeli akcjonariusze nie zostali prawa prawa poboru w całości, to
uchwała o podwyższeniu kapitału zakładowego powinna wskazywać także dzień, według którego określa się akcjonariuszy, którym przysługuje prawo poboru nowych akcji (dzień prawa poboru). Dzień prawa poboru nie może być ustalony później niż z upływem trzech miesięcy, licząc od dnia powzięcia uchwały.
Realizacja prawa poboru
Akcje, co do których akcjonariuszom służy prawo poboru, zarząd powinien zaoferować w drodze ogłoszenia. Ogłoszenie powinno zawierać:
1) datę powzięcia uchwały o podwyższeniu kapitału zakładowego,
2) sumę, o jaką kapitał zakładowy ma być podwyższony,
3) liczbę, rodzaj i wartość nominalną akcji, podlegających prawu poboru,
4) cenę emisyjną akcji,
5) zasady przydziału akcji dotychczasowym akcjonariuszom,
6) miejsce i termin oraz wysokość wpłat na akcje, a także skutki niewykonania prawa poboru oraz nie uiszczenia należnych wpłat,
7) termin, z którego upływem zapisujący się na akcje przestaje być zapisem związany, jeżeli w tym czasie nowa emisja nie będzie zgłoszona do zarejestrowania,
8) termin, do którego akcjonariusze mogą wykonywać prawo poboru akcji - termin ten nie może być krótszy niż trzy tygodnie od dnia ogłoszenia,
9) termin ogłoszenia przydziału akcji.
Prawo poboru jaki odrębny papier wartościowy
Specyfika prawa poboru polega na tym, że jest ono prawem zbywalnym. Jak wyjaśnia Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie, ważną cechą prawa poboru jest to, że może ono być przedmiotem obrotu jako samodzielny papier wartościowy, co oznacza, że dotychczasowi posiadacze starych akcji
spółek publicznych mogą zrezygnować z prawa objęcia nowych akcji sprzedając to prawo na giełdzie. W przypadku spółek innych niż publiczne sprzedaż jest możliwa w drodze prywatnej transakcji z zainteresowanym podmiotem.
