Burmistrz jest organem wykonawczym gminy, w której siedziba władz znajduje się w mieście położonym na terytorium tej gminy, o czym stanowią przepisy art. 11a i art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym. Jego kadencja rozpoczyna się równocześnie z kadencją
rady gminy lub wyboru go przez radę gminy i upływa z dniem upływu jej kadencji.
Do jego podstawowych obowiązków należy miedzy innymi kierowanie bieżącymi sprawami gminy, reprezentowanie jej na zewnątrz, przygotowywani i przedkładanie projektów uchwał, gospodarowanie mieniem komunalnym, ogłaszanie uchwały budżetowej i sprawozdania z wykonania budżetu, wykonywanie uprawnień pracodawcy w stosunku do pracowników urzędu oraz innych zadań wynikających z ustawy o samorządzie gminnym oraz innych przepisów szczególnych.
Realizując swoje obowiązku burmistrz bezpośrednio podlega jedynie radzie gminy, a w zakresie zadań zleconych administracji rządowej - wojewodzie. Organem pomocniczym w działalności burmistrza jest urząd gminy, którego jest kierownikiem i którego organizację i zasady funkcjonowania określa nadanym regulaminem.
Realizując powierzone mu zadania może korzystać z rożnych form decyzji administracyjnych, tak w zakresie zadań własnych jak i zleconych. Wielość obowiązków powoduje, że burmistrzowi przysługuje uprawnienie do delegowania swoich kompetencji poprzez upoważnianie swoich zastępców lub innych pracowników do wydawania decyzji.