"Rodzina na swoim" szturmuje rynek

[17.06.2009] Kredyty z rządową dopłatą upowszechniły się na rynku kredytowym. W maju udzielono ich przeszło czterokrotnie więcej niż w styczniu.

Trudno przesądzić jak duży wpływ program wywiera na ceny nieruchomości. Od stycznia do maja systematycznie rósł cały rynek kredytów hipotecznych, co było podyktowane przede wszystkim niewielką aktywnością inwestorów z przełomu roku oraz rosnącą obecnie. Jednak najszybciej na rynku rośnie liczba kredytów udzielanych w ramach programu "Rodzina na swoim".

O ile np. liczba transakcji przeprowadzonych przez klientów Open Finance w największych miastach Polski wzrosła między styczniem i majem ponad dwukrotnie, to liczba kredytów "Rodzina na swoim" wzrosła na całym rynku przeszło czterokrotnie.

A przecież liczba transakcji w Open Finance nie jest miarodajna dla całego rynku (który najprawdopodobniej - brak danych porównawczych - rozwijał się w tym czasie wolniej).W konsekwencji udział programu w rynku hipotecznym wzrósł - jak szacujemy - z mniej niż 5 proc. w styczniu do ponad 20 proc. w maju.

Wpływ na ceny mieszkań

Około 20-proc. udział programu w rynku kredytów hipotecznych przekłada się również na jego znaczący udział w transakcjach na rynku nieruchomości, które nadal w dominującym stopniu finansowane są kredytami hipotecznymi.

Niestety nie ma w Polsce danych pokazujących liczbę transakcji choćby w przybliżeniu. Możemy natomiast powiedzieć, że przez pierwsze cztery miesiące roku 70 proc. transakcji finansowanych w ramach programu "Rodzina na swoim" przeprowadzono poza miastami wojewódzkimi.

Ze względu na znaczące rozproszenie tych transakcji trudno przesądzać o ich wpływie na kształtowanie się cen nieruchomości w Polsce (poza miastami wojewódzkimi). Wpływ programu na ceny w największych miastach Polski jest trudny do zmierzenia i różny w różnych miastach.

Dla przykładu 402 mieszkania sprzedane w ramach programu "Rodzina na swoim" w Warszawie może nie mieć tak dużego znaczenia dla średnich cen jak 169 mieszkań sprzedanych w tym czasie w Łodzi z wykorzystaniem wsparcia skarbu państwa w zaciągnięciu kredytu. Program może mieć większy wpływ na ceny ofertowe - sprzedający mogą dostosować się do limitów obowiązujących w programie - niż na liczbę rzeczywiście przeprowadzanych transakcji, przynajmniej w obecnym stanie rynku (przewagi podaży).

Komentarz

Popularność programu zaczyna przerastać oczekiwania jego twórców. Dopóki był on marginesem rynku, jego rola w kształtowaniu popytu była niewiele znacząca, ale ten stan zaczyna się zmieniać. Nagłaśniane obecnie pomysły rozszerzenia beneficjentów programu o nowe grupy społeczne przy jednoczesnym zawężeniu jego adresatów do rynku pierwotnego (pojęcia adresat i beneficjent są więc w tym przypadku wymienne.) mogłoby skutkować wprowadzeniem czegoś w rodzaju... cen minimalnych dla nowych mieszkań, co z pewnością nie byłoby zdrowe dla rynku jako takiego.

Emil Szweda, analityk Open Finance