Ministerstwo dokonuje zmiany uprzednich interpretacji przepisów prawa podatkowego na niekorzyść podatników. Dla przedsiębiorcy taka forma promocji jak konkurs wydaje się być dosyć korzystna z uwagi na zwolnienie w tym zakresie przewidziane przez przepisy, dopuszczające przekazanie nagrody do kwoty 760 zł bez podatku dochodowego. Podatek od przekazanej nagrody potencjalnie płaci przekazujący jako płatnik. Brak zwolnienia dodatkowo może komplikować sytuację przedsiębiorcy przekazującego nagrody rzeczowe, który musi albo pobrać kwotę podatku od wygrywającego albo "ubruttowić" nagrodę. Zwolnienie budzi jednak duże kontrowersje, jeśli chodzi o jego stosowanie, w szczególności jeśli chodzi o gry i konkursy mające ogólną tematykę. Zwolnienie znajduje bowiem zastosowanie w stosunku do dwóch kategorii gier i konkursów:

Konkursy z innych dziedzin, aby korzystały ze zwolnienia, obwarowane są koniecznością spełnienia dodatkowych warunków. Przepis stanowi, iż konkurs powinien być zorganizowany i ogłoszony w środkach masowego przekazu, wymienionych przez przepisy jako prasa, radio i telewizja. Wątpliwości pojawiają się w przypadku wykorzystania do ogłoszenia konkursu innych środków masowego przekazu aniżeli wprost wskazane w przepisie, w szczególności Internetu. Przepis dopuszczający zwolnienie nie posługuje się bowiem stwierdzeniem, iż wymienione w przepisie środki masowego przekazu jak prasa, radio i telewizja są wskazane jedynie jako przykładowe.

Ministerstwo Finansów zliberalizowało swoje stanowisko w kwestii pojęcia środków masowego przekazu, i przyjmuje możliwie szeroką definicję "prasy", znajdującą się w prawie prasowym. Za prasę uznaje się wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską. Tym samym organy podatkowe nie kwestionują Internetu jako środka komunikacji we współczesnym świecie, bowiem Internet spełnia te same zadania co tradycyjne media, czyli może służyć do publikacji określonych treści do nieograniczonej i anonimowej liczby odbiorców.

Problem ze stosowaniem zwolnienia nie pojawia się zatem przy interpretacji pojęcia środków masowego przekazu, ale tendencji MF do interpretacji przepisu regulującego przesłanki  omawianego zwolnienia w sposób "podmiotowo-przedmiotowy". Zgodnie z brzmieniem przepisów PIT, ze zwolnienia korzystają takie konkursy i gry, które są organizowane i emitowane (ogłaszane) przez środki masowego przekazu. Zdaniem MF, ze zwolnienia mogą skorzystać tylko takie wygrane, które zostały przekazane przez podmioty mające status instytucji zaliczanej do środków masowego przekazu.

W istocie, niefortunne sformułowanie przepisu może sugerować, iż dla spełnienia przesłanek stosowania zwolnienia w stosunku do nagród otrzymywanych z gier i konkursów wskazanych w pkt 2, muszą być spełnione dwie przesłanki: konkurs lub gra powinny być zorganizowane przez podmiot mający status środka masowego przekazu oraz konkurs lub gra powinny zostać wyemitowane (ogłoszone) przez środki masowego przekazu.

Powyższa interpretacja przepisów dokonana przez MF nie wydaje się być poprawna z kilku powodów. Celem analizowanego przepisu jest zwolnienie nagród pochodzących z gier i konkursów, których zasady organizowania i ogłaszania są transparentne. Tę transparentność ma zapewnić sposób ogłoszenia gry lub konkursu wiadomy dla ogółu potencjalnych uczestników. Organizacja konkursu (gry) ma zatem polegać na przygotowaniu odpowiedniego regulaminu tego konkursu (gry) i ogłoszeniu go w środkach masowego przekazu.

Nie można uznać, iż to podmiot, który organizuje konkurs lub grę, musi mieć status instytucji środka masowego przekazu, ponieważ taka interpretacja prowadziłaby do braku możliwości zastosowania przepisu art. 21 ust. 1 pkt 68 PIT w większości praktycznych sytuacji biznesowych. Oczywistym jest, iż podmioty gospodarcze wykorzystują w swojej działalności podmioty trzecie, którym zleca się wykonanie usługi. Jeżeli podmiot będący instytucją zaliczaną do środka masowego przekazu zleci przeprowadzenie konkursu np. agencji reklamowej, wydane nagrody mogą potencjalnie zostać opodatkowane, jeżeli wartość jednostkowej nagrody przekroczy 760 zł. W dobie powszechnego zlecania usług podmiotom trzecim, powyższa teza wydaje się być absurdalna, jednak jest ona zgodna z interpretacją wydaną przez MF.

Pojawia się kolejne pytanie, jak potraktować zlecenie organizacji konkursu przez podmiot, który nie ma statusu instytucji środka masowego przekazu, jednak podmiot trzeci, któremu zlecono organizację takiego konkursu, wymagany przez MF status posiada. Inicjator tego konkursu może uznać, iż główny ciężar organizacji konkursu spoczywa na przyjmującej do realizacji instytucji środka masowego przekazu. Jednak na zewnątrz przyjętego powyżej schematu, jako organizator i ogłaszający konkurs lub grę, jest identyfikowany sam inicjujący, chociaż faktycznym organizatorem nie jest.

Wątpliwości podniesione powyżej wskazują, iż nie można w normie z art. 21 ust. 1 pkt 68 PIT doszukiwać się zwolnienia o charakterze przedmiotowo-podmiotowym. Posłużenie się bowiem podmiotem trzecim do wykonania zlecenia, może znacząco zmienić sytuację zarówno instytucji mających status środka masowego przekazu, jak i podmiotów którzy takiego statusu nie posiadają. Rozstrzygnięcie w jakim przypadku znajduje zastosowanie przedmiotowe zwolnienie może stać się niemożliwe. Ponieważ stosowanie wykładni językowej w przypadku omawianego zwolnienia prowadzi do jego ograniczonego zastosowania, przepis powinien być interpretowany celowościowo.

Dlatego jedyną rozsądną wykładnią przepisu jest uznanie, iż przepis o zwolnieniu  znajduje zastosowanie, jeżeli ogłoszenie regulaminu konkursu lub gry ma miejsce w środkach masowego przekazu. Takie ogłoszenie należy uznać za organizację gry lub konkursu, bowiem zasady dotyczące konkursu lub gry wyznaczone regulaminem, należy uznać za organizację konkursu (gry). Organizacja ta ma miejsce właśnie przez środki masowego przekazu.

Trzeba także zwrócić uwagę na jeszcze jeden aspekt, który uzasadnia stosowanie przedmiotowego zwolnienia. Przy założeniu, akceptowanym przez MF, iż Internet jest zaliczony do środków masowego przekazu, podmioty organizujące konkursy lub gry, stosując w swojej działalności gospodarczej powyższe medium, również mogą być uznane za instytucje mające charakter środków masowego przekazu. Większość firm posiada stronę internetową, na której prezentuje swoje produkty, informacje dotyczące bezpieczeństwa, nowości branżowe. Prezentując takie informacje a także ogłoszenia i regulaminy dotyczące organizowanych konkursów lub gier, można byłoby uznać zostały spełnione przesłanki omawianego zwolnienia przez podmiot, który posiada swoją stronę internetową i organizuje stosowne akcje promocyjne.

Paweł Jabłonowski, doradca podatkowy, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna

Treści dostarcza Kancelaria prawna "Chałas i Wspólnicy" w Warszawie