Gwarancje ubezpieczeniowe

Zgodnie z art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 22 maja 2003 r. o działalności ubezpieczeniowej do czynności ubezpieczeniowych zalicza się m.in. zawieranie umów gwarancji ubezpieczeniowych.

Jak trafnie wskazywał Sąd Apelacyjny w Poznaniu w orzeczeniu z dnia 11 stycznia 2006 r. (I ACa 761/05):

- Gwarancja ubezpieczeniowa jest specyficzną, niestypizowaną, a ukształtowaną głównie przez praktykę, czynnością ubezpieczeniową, znajdującą oparcie prawne przede wszystkim w zasadzie swobody układania stosunków zobowiązaniowych (art. 353[1] k.c.);

- Najkrócej rzecz ujmując, jej treść sprowadza się do zagwarantowania wypłaty przez gwaranta (zakład ubezpieczeń) na rzecz beneficjenta gwarancji (gwarantariusza) określonego świadczenia pieniężnego na wypadek zajścia wymienionego w gwarancji zdarzenia losowego. Obowiązek zapłaty po stronie gwaranta przyjmuje przy tym zwykle charakter zobowiązania nieodwołalnego i bezwarunkowego. W praktyce życia gospodarczego gwarancja ubezpieczeniowa udzielana jest zazwyczaj na zlecenie dłużnika (kontrahenta) w celu wzmocnienia węzła obligacyjnego;

- Specyfika tego rodzaju gwarancji polega też na tym, że ma ona charakter zobowiązania w znacznym stopniu abstrakcyjnego, co związane jest z tym, że gwarant w zasadzie nie może odwoływać się do stosunku podstawowego łączącego zleceniodawcę z beneficjentem, będącego przyczyną udzielenia gwarancji. Należy jednak podkreślić, że gwarant może podnosić bez ograniczeń zarzuty wyprowadzone ze stosunku łączącego go z beneficjentem. Przyjmuje się też, że ze względu na specyfikę tego zobowiązania, treść gwarancji nie powinna być poddawana wykładni elastycznej i liberalnej.

W praktyce obrotu, gwarancja ubezpieczeniowa ma szerokie zastosowanie, aczkolwiek przepisy prawa wzmiankują ją tylko w odniesieniu do kilku sytuacji. Najważniejsze z nich wymieniamy poniżej:

- Gwarancje ubezpieczeniowe stanowią jedną z dopuszczalnych form wniesienia wadium w toku postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, zgodnie z art. 45 ust. 6 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych. Mogą one również stanowić formę wniesienia wadium wymaganego na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu zbywania akcji Skarbu Państwa oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 grudnia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu sprzedaży przedsiębiorstwa. Obydwa te akty dotyczą wyzbywania się przez Skarb Państwa własności w trybie ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji;

- Przedsiębiorca wykonujący działalność gospodarczą w zakresie organizowania imprez turystycznych oraz pośredniczenia na zlecenie klientów w zawieraniu umów o świadczenie usług turystycznych jest obowiązany zawrzeć umowę gwarancji bankowej lub ubezpieczeniowej albo umowę ubezpieczenia na rzecz klientów - w zakresie pokrycia kosztów powrotu klienta do kraju, w wypadku gdy organizator turystyki lub pośrednik turystyczny wbrew obowiązkowi nie zapewnia tego powrotu, a także na pokrycie zwrotu wpłat wniesionych przez klientów w razie niewykonania zobowiązań umownych (stosownie do art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o usługach turystycznych);

- Umowy gwarancji ubezpieczeniowej stanowić mogą jedną z form realizacji ubezpieczenia eksportowego o którym mowa w ustawie z dnia 7 lipca 1994 r. o gwarantowanych przez Skarb Państwa ubezpieczeniach eksportowych.

Zgodnie z zasadą swobody umów, strony nie potrzebują szczególnego upoważnienia ustawowego dla zabezpieczenia transakcji w drodze gwarancji ubezpieczeniowej, dlatego też zakres jej praktycznego zastosowania jest dużo szerszy niż zakres stosowania przepisów, które ją wyraźnie wzmiankują.

Przed użyciem strony "Gwarancje ubezpieczeniowe" proszę nie zapomnieć o zapoznaniu się z "Warunkami korzystania z portalu".

>>> POWRÓT
do strony głównej "Encyklopedii Prawa"