Jak widać kontrakt opcyjny
charakteryzuje się asymetrią praw i obowiązków: na sprzedającego
opcję jest nałożony
obowiązek wywiązania się z zawartej umowy, natomiast kupujący
opcję może skorzystać z nabytego prawa, lecz nie ma takiego
obowiązku.
Opcje walutowe to jedne z najczęściej stosowanych
instrumentów zabezpieczających przed ryzykiem zmian kursów
walut obcych. W celu zabezpieczenia otwartej pozycji na rynku
walutowym należy kupić odpowiednią opcję tj. zająć długą pozycję
na rynku terminowym, która rekompensowałaby straty w przypadku
niekorzystnej zmiany kursu waluty. Premia zapłacona wystawcy
opcji stanowi w praktyce koszt ubezpieczenia pozycji w walucie.
Pozycję krótką w walucie posiada importer,
dla którego wzrost kursu waluty skutkuje poniesieniem straty.
Zabezpieczenie pozycji krótkiej w walucie obcej może być zrealizowane
przez kupno opcji kupna na tą walutę (pozycja long call). Potencjalna
strata kursowa, wynikająca ze wzrostu kursu waluty obcej została
ograniczona do kosztu zapłaconej premii (Pcall). Niestety koszt
nabycia opcji call pomniejsza zyski nadzwyczajne na krótkiej
pozycji walutowej importera wynikające ze spadku kursu waluty
obcej.
W odwrotnej sytuacji znajduje się eksporter.
Posiada on bowiem długą pozycję w walucie obcej. Dla niego
spadek kursu waluty skutkuje poniesieniem straty z transakcji
eksportowej. Zabezpieczenie pozycji długiej w walucie obcej
może być zrealizowane przez kupno opcji sprzedaży na tą walutę
(pozycja long put).
Potencjalna strata kursowa, wynikająca
ze spadku kursu waluty obcej ograniczona do kosztu zapłaconej
premii (Pput). W tym również przypadku koszt nabycia opcji
put pomniejsza zyski nadzwyczajne wynikające ze wzrostu kursu
waluty obcej. Jak pokazują powyższe przykłady zabezpieczenie
pozycji walutowej wiąże się z koniecznością poniesienia kosztów
zakupu opcji. W praktyce ceny opcji mogą sięgać nawet kilku
procent wartości zabezpieczanej pozycji. Stąd zabezpieczenie
pozycji walutowej przy pomocy pojedynczych opcji może okazać
się kosztowne. Rozwiązanie tego problemu przynosi stosowanie
złożonych strategii zabezpieczających, z wykorzystaniem co
najmniej dwóch opcji.
Popularną strategią zabezpieczającą jest
risk reversal, określane także mianem collar. Polega ona na
jednoczesnym zajęciu przeciwstawnych pozycji w opcji call i
opcji put o takim samym terminie wygasania i różnych cenach
wykonania. Rozróżniamy dwa rodzaje tego rodzaju strategii:
long collar oraz short collar.
Zastosowanie tych strategii daje możliwość
znacznej redukcji lub wyzerowania kosztu zabezpieczenia. Wynika
to z faktu, iż kosztu kupna jednej opcji jest pokrywany w znacznej
części lub całkowicie premią uzyskaną z wystawionej drugiej
opcji. Strategie takie są określane mianem niskokosztowych
lub zerokosztowych, gdy ceny opcji są sobie równe.
Long collar - wynik jednoczesnego zakupu
opcji kupna (long call) oraz wystawieniu opcji sprzedaży (short
put), przy czym cena wykonania opcji sprzedaży jest niższa
od ceny wykonania opcji kupna.
Taka strategia pozwala na zabezpieczenie
krótkiej pozycji walutowej importera.
Zastosowanie strategii long collar dało
importerowi możliwość zabezpieczenia przed ryzykiem wynikającym
z wzrostu kursu złotego. Z drugiej strony zostały ograniczone
zyski nadzwyczajne, możliwe do osiągnięcia w przypadku osłabienia
złotego. Zmiana kursu złotego poniżej ceny wykonania opcji
put oraz powyżej ceny wykonania opcji call nie skutkuje zmianami
wyniku finansowego transakcji. Jedynie w przedziale zmian kursów,
ograniczonym cenami wykonania opcji pozycja eksportera jest
uzależniona od zmian kursu złotego. Wielkość tego przedziału
można kształtować odpowiednio dobierając opcje. Efektywny kurs
waluty, jaki zostanie osiągnięty poprzez stosowanie tej asekuracji
zależy od wyniku finansowego uzyskanego na transakcji zabezpieczającej
z wykorzystaniem long collar i znajduje się w przedziale określanym
także mianem korytarza. Utrudnieniem w tworzeniu strategii
zerokosztowych może być standaryzacja cen wykonania opcji.
Od cen wykonania opcji zależy ich cena (premia). Stąd skonstruowanie
zerokosztowej strategii collar może być nie możliwe. W praktyce
należy liczyć się z pewną różnicą między cenami opcji.
Short collar - wynik jednoczesnego zakupu
opcji put oraz sprzedaży opcji call, przy czym cena wykonania
opcji put jest niższa lub równa cenie wykonania opcji call.
Strategia typu short collar może być stosowana
dla zabezpieczenia długiej pozycji walutowej eksportera. Pozwala
ona na obniżenie kosztu tego zabezpieczenia, gdyż premia uzyskana
z wystawionej opcji call pozwala na częściowe lub nawet całkowite
pokrycie kosztu kupna opcji put.
Zastosowanie strategii short collar dało
eksporterowi możliwość zabezpieczenia przed ryzykiem wynikającym
ze spadku kursu złotego. Z drugiej strony zostały ograniczone
zyski nadzwyczajne, jakie powstałyby w przypadku osłabiania
złotego. Zmiany kursu złotego poniżej ceny wykonania opcji
put oraz powyżej ceny wykonania opcji call nie mają wpływu
na wynik finansowy transakcji.
Analizując obydwie powyższe strategie zabezpieczające
widzimy, że jedynie w przedziale zmian kursów, ograniczonym
cenami wykonania obydwu opcji pozycja importera lub eksportera
jest uzależniona od zmian kursu złotego. Wielkość tego przedziału
i związany z tym obszar ryzyka, można ustalić poprzez odpowiedni
dobór cen wykonania opcji call i put. Zadanie to może być utrudnione,
ze względu na standaryzację cen wykonania opcji. W związku
z tym, że od cen wykonania opcji zależy ich cena (premia),
skonstruowanie zerokosztowej strategii collar może być trudne.
W tym przypadku z pomocą może przyjść doradca bankowy, który
może zaproponować gotowe rozwiązanie.
Autor: Jan Mazurek
http://moneymarket.pl
