Polacy mają 59,2 miliarda złotych długów

Dwa najbardziej zadłużone województwa to śląskie i mazowieckie, w których długi działających na ich terenie firm oraz mieszkańców sięgają blisko 10 mld zł. Trzecia na liście dłużników Wielkopolska zadłużona jest na 6 mld zł, zajmujące 4. miejsce województwo dolnośląskie - na ponad 5 mld zł, a 5., pomorskie - na nieco ponad 4 mld zł. Wysokość zadłużenia tych województw w dużej mierze jest pochodną ich wielkości, zaludnienia i potencjału gospodarczego.

Zamykające tabelę dłużników województwa podkarpackie, świętokrzyskie i podlaskie to regiony głównie rolnicze, o mniejszym zaludnieniu i zdecydowanie mniejszej liczbie działających na ich terenie firm, a ich dług oscyluje od 0,9 mld zł do 1,2 mld zł.

Wśród zadłużonych konsumentów dominują zdecydowanie mężczyźni, stanowiący aż 2/3 dłużników. W przypadku obu płci najczęściej nie spłacają swoich zobowiązań osoby w wieku 26-35 lat (około 1/3 wszystkich dłużników) oraz w wieku 36-45 lat (ok. 1/5 zadłużonych).

Niespłacone długi wobec banków

Należności zagrożone polskich banków wzrosły przez I półrocze 2008 r. o prawie 7%, do ponad 29,8 mld zł. Tendencja zwyżkowa (kwotowo) najbardziej widoczna jest wśród osób prywatnych, spadł za to poziom zagrożonych należności od rolników indywidualnych (to trwała tendencja) oraz przedsiębiorstw i spółek państwowych, które notują z kolei najwyższy odsetek takich należności wśród wszystkich analizowanych sektorów (11,41%).

Choć odsetek należności zagrożonych osób prywatnych systematycznie się zmniejsza, w ostatnim półroczu spadek był znacznie niższy - w czerwcu 2008 r. wskaźnik ten wyniósł 4,24%, a więc o zaledwie 0,15 pkt. proc. mniej niż pod koniec 2007 r. (dla porównania - spadek we wcześniejszych okresach wynosił 0,64-1 pkt. proc.). W skali kraju najwyższy poziom bankowych należności zagrożonych występuje w woj. śląskim - niemal 5 mld zł, a więc prawie 16,5% ogółu.

Podatki

W 2007 roku zaległe zobowiązania Polaków, zarówno firm jak i konsumentów, wobec fiskusa wyniosły 19,14 mld zł. Na tę sumę złożyły się niezapłacone podatki, cła oraz grzywny i mandaty. Rekordzistami pod tym względem są mieszkańcy województwa mazowieckiego z wynikiem 3,69 mld zł. Niewiele niższe zaległości mają mieszkańcy województwa śląskiego - 3,39 mld zł, natomiast najmniejsze zadłużenie, wynoszące 209 mln zł, ma województwo podlaskie. We wszystkich województwach najwięcej dłużników nie uregulowało podatku od towarów i usług.

Niepokojącym zjawiskiem jest ciągły wzrost liczby przedsiębiorstw zalegających z podatkami wobec skarbu państwa na kwotę wyższą niż 1 mln zł. W ubiegłym roku takich dłużników było 4078, czyli o prawie 5% więcej niż w roku 2006. Ich długi wynosiły 11,2 mld zł, a gdyby doliczyć odsetki za zwłokę, to dług urósłby do ponad 23 mld zł.

Zobowiązania wobec gmin

8,41 mld zł są winni mieszkańcy i przedsiębiorcy samorządom lokalnym z tytułu niezapłaconych podatków i opłat lokalnych oraz należności za dostawę towarów i usług. Wart odnotowania jest gwałtowny wzrost relacji należności do zobowiązań gmin i pozostałych jednostek samorządu terytorialnego (JST), która określa stopień, w jakim cudze długi utrudniają gminom uregulowanie ich własnych.

W ostatnich latach wskaźnik ten w skali wszystkich JST utrzymywał się na poziomie 30-50%. Na koniec 2007 r. wyniósł 48,7%, a po I kw. 2008 r. aż 165% (wobec 37,8% w analogicznym okresie roku ubiegłego).

W kategorii należności wymagalnych, a więc tych, które nie zostały uregulowane, choć termin płatności minął, przodują oczywiście największe miasta (Warszawa, Kraków, Łódź, Szczecin, Wrocław). Gdyby jednak gminna kasa zaczęła nagle świecić pustkami, a władze zwróciły się do swoich mieszkańców o pomoc i pokrycie nieuregulowanych na czas wierzytelności, największy problem mieliby mieszkańcy niespełna 13-tysięcznej Dąbrowy Białostockiej w woj. podlaskim - każdy z nich powinien bowiem wspomóc swoją gminę kwotą ponad 6700 zł!

W niemal równie nieciekawej sytuacji znaleźliby się mieszkańcy śląskich Ornontowic (4300 zł), leżącego na Dolnym Śląsku Jelcza-Laskowic (2950 zł) i Głogowa (2780 zł), a także Tomaszowa Mazowieckiego (1700 zł). Dla porównania, na głowę mieszkańca Warszawy przypada niespełna 591 zł wymagalnych należności stolicy, a bydgoszczanina - zaledwie 77 zł.

Mandaty

Suma niezapłaconych przez Polaków mandatów nałożonych przez służby podległe Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji wyniosła w ubiegłym roku prawie 206 mln złotych. Jest to o 9 % więcej niż w roku 2006. Jednym z najczęściej niespłacanych przez konsumentów długów są mandaty za jazdę "na gapę" komunikacją miejską, autobusami komunikacji międzymiastowej i pociągami.

Nałożone przez kontrolerów, a niezapłacone mandaty dają w skali całej Polski kwotę 115 mln zł. To także domena najmłodszych dłużników. Większość z nich jest notowana w Krajowym Rejestrze Długów właśnie za nieuregulowanie mandatu za jazdę bez biletu, choć akurat konsument posiadający w KRD najwyższy dług z tego tytułu jest w wieku dojrzałym, zaś winien jest jednemu z przedsiębiorstw komunikacyjnych niemal 9,5 tys. zł!

Średni dług gapowicza notowanego w KRD wynosi prawie 550 zł. Aby osiągnąć taki rezultat i trafić do rejestru, zazwyczaj trzeba być recydywistą w procederze jazdy bez biletu. Warto jednak zauważyć, że coraz więcej przewoźników (w ostatnich dniach - szczecińska komunikacja miejska) podwyższa jednorazowy mandat za jazdę bez biletu powyżej progu 200 zł, który umożliwia umieszczenie danych gapowicza w KRD. Co ciekawe, wśród gapowiczów zdecydowanie przeważają mężczyźni - wśród osób, które nie zapłaciły kary i znalazły się w KRD, kobiety stanowią tylko 19%.

Czynsze

Zadłużenie lokatorów oraz najemców lokali z tytułu niezapłaconego czynszu wynosi ok. 1,53 mld zł i nieznacznie spadło w ostatnim roku. Zjawisko to dotyczy spółdzielni mieszkaniowych, w których warunkiem wykupu mieszkania lokatorskiego na preferencyjnych warunkach jest całkowita spłata zadłużenia wobec spółdzielni.

Mniejsze lub większe zaległości czynszowe ma ok. 17% lokatorów, a ich średni dług wynosi 10 tys. zł. Najwyższy dług lokatora wobec spółdzielni z tytułu niezapłaconego wkładu na mieszkanie wynosi 290 tys. zł, a z tytułu zaległego czynszu 167 tys. zł.

Prąd i gaz

Średnie zadłużenie konsumentów, którzy trafili do Krajowego Rejestru Długów za niezapłacony rachunek za gaz lub prąd, wynosi nieco ponad 1000 zł i jest aż 26 razy niższe do przeciętnego długu przedsiębiorców, którzy zalegają z opłatami na rzecz zakładu energetycznego czy gazowni. W 2007 r. zmalała liczba gospodarstw domowych, którym dostawcy energii elektrycznej odcięli prąd za nieregulowanie na czas rachunków (139,7 tys.), jednak w gniazdkach aż 41,7 tys. z nich prądu nie było przez ponad kwartał!

Telefony

Średnie zadłużenie konsumenta wobec operatorów telefonii stacjonarnej wynosi ponad 1000 zł. W przypadku przedsiębiorców kwota ta wzrasta do ponad 2,5 tysiąca złotych. Co ciekawe, niezapłacone rachunki za telefon to jedyna kategoria, w której, choć w niewielkim stopniu, większy udział mają kobiety.

Średnie zadłużenie konsumentów wobec operatorów telefonii komórkowej wynosi aż 1 643,87 zł, czyli o ponad 50 % więcej niż w przypadku telefonów stacjonarnych. Ta tendencja jest generalnie zgodna ze stosowanymi przez konsumentów priorytetami spłaty zadłużenia. W przypadku kłopotów finansowych ludzie wcześniej regulują rachunki za telefon stacjonarny, a dopiero potem za komórkowy. Najbardziej zadłużonym wobec operatorów telefonii komórkowej konsumentem jest mieszkaniec województwa małopolskiego.

Statystyczny dłużnik-przedsiębiorca jest winny swojemu operatorowi GSM 4 789,18 zł, zaś rekordowo zadłużona firma ma swoją siedzibę w województwie mazowieckim.

O analizie

Analiza powstała we współpracy i przy wykorzystaniu informacji gromadzonych przez Narodowy Bank Polski, Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz danych pochodzących z Krajowego Rejestru Długów. W raporcie uwzględniono kilka rodzajów zobowiązań zarówno konsumentów, jak i przedsiębiorców, w których mamy największe zaległości: zobowiązania wobec banków, podatki, zobowiązania wobec gmin (podatki i opłaty lokalne oraz płatności z tytułu dostawy towarów i usług), czynsze oraz mandaty.

[Na podst. informacji prasowej KRD]

>> POWRÓT
do archiwum wiadomości Portalu Skarbiec.Biz

Kancelaria Radcy Prawnego Roberta Nogackiego oferuje szeroki zakres usług związanych ze wsparciem prawnym prowadzonej działalności gospodarczej. Jego dokładny zakres dostosowany jest do indywidualnych potrzeb klienta.