Rzecznik Praw Obywatelskich interweniuje ws. karania obywateli za niezasłanianie nosa i ust oraz za uczestnictwo w zgromadzeniach

Rzecznik Praw Obywatelskich interweniuje ws. karania obywateli za niezasłanianie nosa i ust oraz za uczestnictwo w zgromadzeniach

Rzecznik Praw Obywatelskich interweniuje ws. karania obywateli za niezasłanianie nosa i ust oraz za uczestnictwo w zgromadzeniach

W trakcie panującej pandemii koronawirusa, obywatel uczestniczył w przekraczającym liczbę 5 osób zgromadzeniu. Policjanci zatrzymali go pod zarzutem naruszenia przepisów rozporządzenia Rady Ministrów, zakazującego uczestnictwa w zgromadzeniach i nakazującego w miejscach publicznych zakrywanie ust i nosa. Po skierowaniu sprawy do sądu, obywatel został ukarany grzywną 500 zł. Rzecznik Praw Obywatelskich wniósł od tego wyroku skargę kasacyjną do Sadu Najwyższego.

W październiku 2020 r. policjanci dwukrotnie jednego dnia zatrzymali tego samego obywatela, który uczestniczył również w zgromadzeniu publicznym pod jednym z biur poselskich. Sąd rejonowy za popełnione łącznie cztery wykroczenia (zakaz uczestnictwa w zgromadzeniach, dwukrotnie za nieprzestrzeganie nakazu zakrywania nosa i ust w miejscach publicznych i raz za wykrzykiwanie słów powszechnie uznawanych za nieprzyzwoite), ukarał go grzywną w wysokości 500 zł.

W obronie ukaranego stanął Rzecznik Praw Obywatelskich, który po uprawomocnieniu się wyroku sądu rejonowego wniósł kasację od tego wyroku do Sądu Najwyższego. Zdaniem Rzecznika, ograniczenia pandemiczne wprowadzone przez rząd, a za których łamanie karani są obywatele, zostały ustanowione niezgodnie z prawem. W marcu 2021 r. SN przychylił się już do 3 takich skarg kasacyjnych wniesionych przez RPO.

Przedmiotowe rozporządzenia Rady Ministrów, wprowadzające ograniczenia w przemieszczaniu się w postaci zezwolenia na wychodzenie z domu wyłącznie: do pracy, dla załatwienia niezbędnych potrzeb, w celach wolontariatu lub do kościoła,  w rzeczy samej ustanawiały ograniczenia w poruszaniu się w przestrzeni publicznej, natomiast tego nie zakazywały. Tak ustanowione ograniczenia z wiosny 2020 r. wydano bez wymaganych podstaw ustawowych i bez wprowadzania stanu nadzwyczajnego na terenie kraju, który by takie zakazy przemieszczania się usprawiedliwiał. Jest to niezgodne z gwarantowanymi w Konstytucji RP zasadami dopuszczającymi ograniczanie praw i wolności jednostki.

Jak argumentuje RPO, wskazane przez Radę Ministrów upoważnienie ustawowe, w oparciu o które zostało powołane przedmiotowe rozporządzenie, nie zawierało dla niej umocowania do ustanawiania w akcie wykonawczym powszechnego obowiązku zakrywania nosa i ust w przestrzeni publicznej. Dlatego też rozporządzenie z 9 października 2020 r., wprowadzające taki obowiązek, wydano z naruszeniem granic upoważnienia ustawowego, a zatem i art. 92 ust. 1 Konstytucji RP.

Co więcej, w rozporządzeniu tym nie unormowano żadnej sankcji za niedopełnienie obowiązku. A odpowiedzialność za popełnienie wykroczenie można ponieść tylko wówczas, gdy sprawca popełnia czyn społecznie szkodliwy, zagrożony karą przez ustawę obowiązującą w czasie jego popełnienia. Akt ten zakazywał również organizowania zgromadzeń, ale nie zakazywał uczestniczenia w takich zgromadzeniach – a za takie wykroczenie został zatrzymany obywatel w październiku 2020 r.

W przedmiocie tych właśnie trzech wykroczeń, za które został ukarany obywatel: dwukrotnego naruszenia nakazu zakrywania nosa i ust oraz naruszenia zakazu uczestnictwa w zgromadzeniach, Rzecznik Praw Obywatelskich w kwietniu 2021 r. wniósł skargę kasacyjną do Sądu Najwyższego z wnioskiem o jego uniewinnienie.

„Ponadto art. 57 Konstytucji stanowi, że każdemu zapewnia się wolność organizowania pokojowych zgromadzeń i uczestniczenia w nich. Ograniczenie tej wolności może określać tylko ustawa, a nie rozporządzenie. Oznacza to, że zakaz, za niezastosowanie się do którego ukarano obywatela, wydano bez wymaganego upoważnienia ustawowego” (www.rpo.gov.pl).

Redakcja Portalu Skarbiec.biz

Partner Portalu Skarbiec.biz

Kancelaria Prawna Skarbiec oferuje doradztwo strategiczne dla osób zamożnych. Specjalizujemy się w tworzeniu kompleksowych strategii ochrony majątku prywatnego i firmowego oraz zarządzaniu sytuacjami kryzysowymi.

Anonimizacja biznesu | Ochrona majątku | Przeniesienie majątku za granicę | Spółki za granicą | Private banking za granicą | Zarządzanie sytuacjami kryzysowymi | Zarządzanie ryzykiem nadużyć | Reprezentacja w toku kontroli celno-skarbowej | Reprezentacja przy zwrocie VAT

Kancelaria Prawna Skarbiec – pewny partner w niepewnych czasach
Oceń ten artykuł: