Zabezpieczenie
ponad kwotę kredytu
Czy możliwy jest
przelew na zabezpieczenie kredytu wierzytelności w wysokości
wyższej niż kwota kredytu?
Jak trafnie wskazywał Sąd
Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 26 lutego 2006 r.
(I ACa 4/04) możliwe jest dokonanie cesji na zabezpieczenie
wierzytelności przekraczających łączną kwotę kredytu. Pojawiający
się w umowach kredytowych zapis ograniczający prawo banku (kredytodawcy) "do
wysokości zadłużenia z tytułu kredytu" oznacza tylko niemożność
skorzystania przez bank z nabytej wierzytelności ponad kwotę
zadłużenia kredytowego bez narażenia się na odpowiedzialność
odszkodowawczą.
Jak dalej podnosił Sąd
Apelacyjny, powyższe jest konsekwencją konstrukcji umowy o
przelew dla zabezpieczenia, która ma charakter powierniczy,
przejawiający się w tym, że cedent przenosi na cesjonariusza
wierzytelność (w stosunkach kredytowych z reguły większą niż
dług kredytowy), z której ten ostatni zobowiązuje się nie korzystać
w zakresie wykraczającym poza cel umowy.
Cedent poniekąd powierza
przelaną wierzytelność nabywcy do czasu zrealizowania wierzytelności
zabezpieczonej i czyni to w zaufaniu do cesjonariusza, że ten
nie sprzeniewierzy się celowi umowy i treści zobowiązania.
Oczywiście, wszelkie czynności podjęte przez cesjonariusza
w odniesieniu do tej wierzytelności będą w pełni skuteczne
w obrocie prawnym, ale - gdy naruszą cel umowy cesji - spowodują
odpowiedzialność odszkodowawczą względem zbywcy wierzytelności.
Podsumowując swoje rozważania
Sąd Apelacyjny stwierdził, że wierzytelność przelana może być
oczywiście wyższa niż wierzytelność zabezpieczona, powstaje
ona w majątku nabywcy, który ma przez to status uprawnionego
wierzyciela ze wszystkimi tego konsekwencjami, przy czym własna
podstawa umowy cesji (causa cavendi) utrzymuje się tak długo,
jak długo nie została zaspokojona wierzytelność zabezpieczona.